Ipinaskil ni: Raul Funilas | Nobyembre 24, 2009

Hinggil saTugma at Sukat

 

Small Article

Ang Tugma At Sukat Sa Tradisyonal Na Panulaang Pilipino. Ang tugma ay ang pagkakatulad ng tunog sa dulo ng mga salita sa dalawa o higit pang magkasunod na taludtod. Makikilala ang tunog sa pamamamagitan ng pagbigkas ng mga salita.

 

Ang porma ng mga tula’y maaaring sa malayang taludturan o may tugma’t sukat, may parikala o wala, humihiyaw o mapaglimi. Ginagamit nila ang kolektibong pagsusulat tulad ng rengga (Indonesia) o ang kaparaanan ng pangkaraniwan nilang gawain, . Sa panulaang Pilipino, si Almario ang tagabandila ng “pag-iiba ng paksa.” Hindi lang iyan: siya ang pangunahing tagatuligsa ng kasalukuyang panulaang bahagi ng tinatalikuran/pinagtataksilan niyang “mahabang tradisyon ng panlipunang

 

Si Rio Alma a.k.a. Berling mula sa Camias San Miguel Bulacan ay ini-spelled out ko nang double e, kaya Beerling ang nasa titulo ng tulang hindi kukulangin sa walong istansa; at syempre sa tugma at sukat ng Florante at Laura. Sayang, sa tindi ng kalasingan namin .. Nasa tradisyon ako ng bugok na kulturang dala sa Pilipinas ng kolonyalismong Kristiyano. Nasilip ko sa bagong salamin mula kay Nietzsche ang karaniwang eksena ng mga manunulat na Pinoy sa English at Pilipino.

 

Masasabing tradisyunal ito pero subukin mong sumali sa mga workshop ng pagtula o palihan tiyak kong ituturo sa inyo ang batas ng tugma at sukat. Marami sa ating mga manunula ang iwinaksi na sa isipan ang tumula ng may tugma at sukat bagkus ay narahuyo sila sa Malayang Kami’y naniniwala na ang mga miyembro ng ating Writers Group ay darating din sa uri nina Balagtas, Huseng Batute, Gat Jose Rizal, Jose Garcia Villa at ng iba pang kilalang manunulat at makatang Filipino.

 

Madaming pagkakaton ko na ring pinilit makasama sa proyektong ito na naglalayong magturo ng Tradisyunal na Sukat at Tugma sa Panulaang Filipino. Subalit sa lahat ng mga pagtatangkang iyon, iyon lamang sa Taguig ang nasamahan ko pa

 

Ang tinaguriang tulang “diyamante” ay binubuo ng pitong linya na hugis diyamante ang anyo. Pinaglalaruan ng nasabing berso ang pangngalan (noun), pang-uri (adjective), at pandiwang makangalan (gerund). Walang tugma at sukat ang nasabing tula, . Dapat isaisip ng mga awtor na ginawa iyon para sa pagtuturo ng wikang Ingles sa mga Amerikano at hindi para sa wikang Filipino na laan sa mga estudyanteng Filipino. Iba rin ang tradisyon ng Amerikano ukol sa panulaan,

 

Na bibihirang makita ngayon sa mga kabataan, na hindi na yata marunong kahit ng karaniwang tugma at sukat. Pinakamabigat sa lahat ang tradisyon, at siyang ipinasok ni Tata Raul Funilas sa kaniyang mga tula. Sinikap ni Funilas na ipakita ang nauupos Nakapanghihinayang ang mga gintong butil na nakapabuod sa kanyang mga tula at ang mga dalubhasa lamang marahil sa wika at panulaang Filipino na gaya ninyo – at mga kagaya kong nagkukumahog makaunawa sa kabanyagaan ng taal na wikang

 

kabansaan, at pangyayari sa lipunan, samantalang ang ibang awit ay hango sa mga awiting-bayang nilapatan ng bagong tunog o interpretasyon. Ang ilang awit ay nasa tradisyonal na anyo ng tulang lalabindalawahin ang sukat na ang tugma ay isahan (aaaa, bbbb, cccc, etc) o sunuran (aabb, ccdd, eeff) o salitan (abab, cdcd, efef). Magbago man ang mga tugma’y halos sumusunod pa rin yaon sa padron na pinauso ng mga tinaguriang Balagtasista sa panulaang Filipino.

 RTA

 

 

 

 

 

 

 

 


Mag-iwan ng Tugon

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Palitan )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Palitan )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Palitan )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Palitan )

Connecting to %s

Mga Kategoriya

%d bloggers like this: