Hiwá Sa Lawa

Minsang Kinain Ako Ng Pulitika

Raul Funilas — Sat, 05 Dec 2009 02:14:11 +0000

Kamakailan lang, dumapo sa akin ang pulitika
at ako’y iniluklok tatlong taon bilang pinuno nila
dito sa isang pamantasang maraming sumisinta,
kaya naman ang aking pamumuno ay maigting na pinaganda.
Anu’t di kaginsaginsa’y nagkaroon ng malaking problema
sa Ombudsman, ako’y kinasuhan ng dalawang magkakutsaba
upang bunutin at lansagin ang punlang naghitik sa bunga,
At limang taong singkad na nakipagkudyapi sa Korte Suprema.

Isa sa mga naging tagapagtanggol ko’y si Chiz Escudero
na noo’y isang bata’t tarikang Propesor sa UP College of Law,
binusog ng palasong niligis ng kanyang talino
ang mga usaping pinagtagni-tagni’t di totoo
kaya napagwagihan ko ang napakatagal na limang taong kaso.

Dahilan ako’y naglingkod nang tapat sa bayang nililiyag,
mangilan-ngilang pangila’y pinupukol ako’t pinababagsak;
subalit kung ang tamang batas ang siyang nilalandas
sumasaatin ang kamanyang ng katotohanang busilak.

Mulang nadismiss at pumanig sa akin ang hustiya’y
kagyat kong nilimot ang napakaruming pulitika.
Kaya ako’y naririto, tumutula, at nanghaharana
sa mga kasamang makatang gusto’y laging masaya.

Proletaryo

Raul Funilas — Wed, 02 Dec 2009 04:34:07 +0000

Isang Proletaryo ang nakaupo’t nag-iisip,
Ibinuka ang mga palad at kagyat ding kinimis;
Maigting ang tikom at kaniyang inilapit
Sa mukha, sa dibdib at itinaas sa langit—
Nang muling ibuka’y bumalong ang putik
Kasama ay mamamayang animo’y nagahis
Ng hindi mabilang na kalumbaya’t hapis.

Binuksan ang pintungan ng kaniyang puso
At doo’y pinalagok ng tinggang dugong kumukulo.
Banayad na sumigla ang nanlumong siphayo,
Hanggang sa sumigaw ng isang pangakong:
“Ang tinggang nilagok ang sa api’y hahango.”

Far Eastern University

Morayta, Metro Manila

Pagbabagong Anyo

Raul Funilas — Wed, 02 Dec 2009 04:32:14 +0000

Pinagawang tula para sa paggagawad ng karangalan sa mga nagwagi sa PopDev Media Awards ng Philippine Legislators Committee on Population and Development na nililok ng aba ninyong lingkod.

Dalawampung taon humigit kumulang,

Mulang maitatag ang isang tanggapan

Na mangangasiwa sa ‘ting sambayanang

Kapus-palad yaong dukhang pamumuhay.

Ang PLCPD ay kagyat bumantog

Sa lantay-andukhang ipinagkaloob,

Laksang mamamayan biyaya ay abot—

Kamay itong langit… ng pinunong handog.

Kaya nang sumapit ikalimang taon

Noong 2005 agad na nagpulong,

Ang pangasiwaa’y nagkaisang tugon;

Palilok ng kahoy panggawad sa kampeong

Siyang magtatala nang napakahusay,

Totoong naganap sa kapaligirang

Namasid sa tv at d’yaryo ng bayan

At sila’y kilanlin sa ating tanghalan.

Sa pupong dekada ng pamamayagpag,

Ang mga talento’y alab ang palakpak;

Ang bawat magkamit ng tropeong gawad

Higit pumilantik ang plumang panulat.

Ngayong huling yugto ng piladong taon,

Ang mga pinuno’y pamuling nagpulong;

Likot ng isipa’y isang ebolusyon—

Palitan ng bubog ang tropeong kahoy.

Pagbabagong anyo’y merong kasapakat

Na mga isipang tanaw ay kaylawak,

Dahila’y ang bubog may kislap ng pilak

Na sasalaminan ng pusong busilak.

Ngayon, ngayon ay narito ang tropeong bubog

Na sadyang kay-inam na ating ihandog

Sa mga nagsikap pumunta sa rurok

Nitong panitika’t sining maalindog.

Mabuhay ang lahat na siyang kapural

Upang ang tropeo’y isakatuparang

Magbago nang anyo’t tuloy ang banyuhay

Ng PLCPDng lantay ang kamanyang.

Nobyembre 30, 2009

Sa pusod ng laot sa lawa ng Laguna

Rekuwerdo Ng Aking Puso

Raul Funilas — Fri, 27 Nov 2009 20:24:28 +0000

Patawad kung wala ako sa iyong piling

Sa tuwinang ipinagdiriwang natin

Ang gintong-araw na kayhirap limutin,

Lito lang ang isipan ko at marahil:

(Ganito lamang ang tumatandang ulyanin.)

Kung ang pagkukulang ko ay di mo matanggap,

Damputin ang sibat at iyong itarak

Sa puso kong inamag at kumukupas

Ang lumeng dating maluningning ang kislap;

(Baka sakaling ang loob mo’y maglubag.)

Sakali at makitang wala nang buhay,

Hayaang maagnas ang aking katawan

Upang ianod ng ulan sa hantungan

Puntod na paglalagakang kapalaran.

(H’wag mo akong iiyakan aking Mahal.)

Siguro, mananahimik na ang pagod

Kong pusong minsang sa iyo’y inihandog.

Nobyembre 26, 2009

Sa Balitangan ng Puso

Rekuwerdo Ng Aking Puso

Raul Funilas — Fri, 27 Nov 2009 20:16:25 +0000

Patawad kung wala ako sa iyong piling

Sa tuwinang ipinagdiriwang natin

Ang gintong-araw na kayhirap limutin,

Lito lang ang isipan ko at marahil:

(Ganito lamang ang tumatandang ulyanin.)

Kung ang pagkukulang ko ay di mo matanggap,

Damputin ang sibat at iyong itarak

Sa puso kong inamag at kumukupas

Ang lumeng dating maluningning ang kislap;

(Baka sakaling ang loob mo’y maglubag.)

Sakali at makitang wala nang buhay,

Hayaang maagnas ang aking katawan

Upang ianod ng ulan sa hantungan

Puntod na paglalagakang kapalaran.

(H’wag mo akong iiyakan aking Mahal.)

Siguro, mananahimik na ang pagod

Kong pusong minsang sa iyo’y inihandog.

Nobyembre 26, 2009

Sa Balitangan ng Puso

Sasalipadpad Sa Hangin Ang Aking Hiraya

Raul Funilas — Fri, 27 Nov 2009 20:03:18 +0000

Kung ang tula ko’t panambitang

Sa iyo’y aking isininta’y

Di na maganda

At walang halaga

Sa iyong panlasa,

Wala nang tulaing mamumutawi pa

Sa aking buntunghininga

Ng mga pag-asa;

Pagkat walang tinig na nagpapasaya

At nagpapasiya sa isang harana—

Di katulad noong maraming papuri kahit isang linya

Ang nananambitan sa aking hiraya.

A…marahil, hindi na maganda

Ang dilang bulaklak ng diwang persona,

Kaya papuri mo’y kayhirap makuha;

O kaya’y umay na ulinig ng tenga

Sa mga kundimang himig ay pagaw na.

Hayaang umalpas ang bahaw na kanta

Sa labi kong uhaw sa iyong pagsinta

Upang kahit hangin ay ito’y madala

Sa kaligiran mong di ko na madama.

Nobyembre 27, 2009

President’s Office

Far Eastern University

Nicanor Reyes St. Manila

Bigote

Raul Funilas — Tue, 24 Nov 2009 13:30:36 +0000

Bigote
(Panganay nina At at Balbas)

Santambak ang kiliting tumubo
Sa aking bigoteng iniandas ko noon.

Bahagharing bumabawig baligtaran.
(Parang si Marcelo H. del Pilar.)
Kapagka ako’y nagmamakata-makataan
O nag-iinarte sa manipis na tanghalan

Minsa’y pinagpaparausan at pinarurusahan
Ng kabilanang matalas ang dalawang kilay,
Sinasalugsog at sinusuyod
Ang puklo ng baanging balingusaw.

Subalit pamuling susupang,mamamalumpong
At maninigasig ang panunuwahe.

Hawang murok,
Hiwang rurok
Na pisngi
Ng langit
At batik ang bitak na labi
Ang anaki’y karayom nitong sinusulsi

Tribute to National Artist Edith Lopez Tiempo

Raul Funilas — Tue, 24 Nov 2009 13:24:45 +0000

NVSU hails national artist for literature-Tiempo finds home in NVSU

The Nueva Vizcaya State University (NVSU) pitched home excellence for the province as it welcomed to her hometown, Bayombong, Nueva Vizcaya the National Artist for Literature, Dr. Edith Lopez-Tiempo in a tribute from August 9 to 10, 2009.

As a national event, the university’s tribute for Dr. Tiempo convened the national artist’s family and friends, and the province and nation’s academicians and luminaries.

First in the salvo of events, an exhibit of Dr. Tiempo’s works was launched at the Nueva Vizcaya People’s Library and Museum through the generosity of the provincial governor, Hon. Luisa Lloren Cuaresma on August 9. The exhibit proper was officially opened with a ceremonial cutting of ribbon led by the national artist in the company of the NVSU President, Dr. Marilou Gilo-Abon and organizers of the event, the NVSU College of Arts& Sciences, Bambang Campus.

The unveiling of the bust of the national artist at the NVSU guest house ensued the next day with UP Institute of Creative Writing (UPICW) Director Prof. V. E. Carmelo Nadera, Jr. leading the pack. The event featured a short performance of the bust artist/ sculptor, Mr. Raul “Tata” Funilas from UP Diliman. Words of pride and gratitude from NVSU key officials and family members of the National Artist were expressed. Articulate and still sharp at age 90, Dr. Tiempo later expressed her gratitude in a Gaddang song.

Subsequently, the lecture-forum themed “Discovering/ Uncovering/ Recovering the Charmer’s Box: A Conference on the National Artist Edith L. Tiempo” at the NVSU Mini-theater highlighted thoughts from the writings of Dr. Tiempo. Lecturers were renowned literary critics Prof. Oscar Campomanes (Ateneo de Manila University), Prof. Ralph Semino Galan (University of Santo Tomas), Prof. Ferdinand Lopez (UST), Prof. John Jack Wigley (UST), and Prof. Joselito Zulueta (UST) who discussed side by side the dominant trend of thought during Dr. Tiempo’s time, the new criticism, and contemporary issues involving gender discourses and criticism.

In the homage’s last stretch, “The Return:” Tribute to the National Artist for Literature, Dr. Edith Lopez-Tiempo, the national artist not only gave her own mind about poetry writing, but engaged the audience, more so the youth, in creative activities that balanced poetic form with substance. The series of cultural performances in “The Return” bridged the long lost daughter of Vizcaya to the province’s early cultural dances and songs. Aside from the NVSU Voices& Graces Cultural Federation, performers in the event included the Solano band and folk icon musician/ conductor Francisco “Ikko” Panganiban.

A cry of jubilation broke out of the national artist’s lips after seeing the short theatrical rendition on her novel, The Alien Corn. Directed by Philippine Science High School (Cagayan Valley Campus) faculty Ms. Ann Richie Garcia- Balgos, the play exhibited raw talents from the ranks of Vizcayano youth and students in a minimalist mode that stretched the room for overwhelming meaning. The play served as the culminating act in the last leg of the tribute.

The resolutions from the National Commission on Indigenous Peoples (NCIP)-Region 02 conferring Dr. Tiempo the Gaddang name “Casta” and another one from the municipality of Bayombong declaring April 22, her birth date, as a local holiday made the event more meaningful.

Supported by the National Commission on Culture and the Arts (NCCA) and the UPICW, the tribute was realized under the leadership of the NVSU President and Project Director Dr. Abon, and through the assistance of the office of the municipal mayor of Bayombong, Hon. Atty. John Severino Bagasao.#

Dr. Edith Lopez-Tiempo, National Artist for Literature, with Dr. Marilou Gilo-Abon, NVSU President cuts ribbons during the opening of the exhibit of her works at the NVSU People’s Library and Museum on August 9, 2009. Dr. Tiempo is accompanied by family, and flanked by NVSU officials and exhibit organizers from the NVSU-College of Arts& Sciences, Bambang Campus.

Don Tiempo unveils the bust of his mother, Dr. Tiempo as opening of the salvo of events on August 10, 2009. Joining him in the ceremony are the NVSU President, Dr. Abon, and the Vice Presidents (VP), Prof. Elmer Castañeto, Dr. Jacinto Cabalonga (hidden). Not shown are VPs Dr. Cristina Salvosa and Dr. Orland Espiritu.

Prof. Oscar Campomanes (ADMU) speaks on new criticism, Dr. Tiempo’s pet theory, during the Lecture-forum on August 10 at the NVSU Library Mini-theater. The Line-up of speakers include Prof. John Wigley (UST) (hidden), Prof. Joselito Zulueta (UST), Prof. Ralph Semino Galan (UST), and Prof. Ferdinand Lopez (UST) (not shown).

National Commission on Indigenous Peoples (NCIP) Region 02 Director Ruben S. Bastero joins NVSU President Dr. Abon in the “Puttungan,” a ceremony that gave Dr. Tiempo a crown of flowers, a Gaddang tapis and the resolution that conferred her the Gaddang name for beauty and power, “Casta.”

Clad in her Gaddang skirt given during the “Puttungan,” Dr. Tiempo receives the Resolution declaring April 22, her birth date, as a local holiday from the Bayombong mayor, Hon. Atty. John Severino Bagasao. Accompanying the national artist are her son, Don, NVSU President Dr. Abon, and the UP Institute of Creative Writing (UPICW) Director Prof. V. E. Carmelo Nadera, Jr.

Exhibit at Pinto Art Gallery

Raul Funilas — Tue, 24 Nov 2009 13:21:40 +0000

Art rocks at Pinto
(The Philippine Star) Updated November 06, 2009 12:00 AM

“Intellectual Pursuit” By Allan Alcantara

MANILA, Philippines – Pinto’s Main Gallery and the Silangan Studio Gallery will be featuring new artworks by the Neo-Angono Artists Collective entitled “Eastern Exposure.”

Recent works by Aga Francisco, Chitoy Zapata, Ian Lomongo, Frances Eugenio, Noel Solis, Garyloid Pamoy, Kim Mark Oliveros, Sarah Geneblazo, Herbert Pinpino, Cherryl Villaflores, Fino Villaflores, Michae De Guzman, Art Sanchez, Meilin Ricohermoso, Angelica Marie Adamat, Maria Victorialyn Camateo, Ronald Mabanta, Jerome Landerito, Allen Enero, Jerome Choco, Elison Tentado, Jesusito Borja, Jerwin Villanueva, Ahl John Dalida, Cesar Orido Jr., Bryan Mangcupang, Rodel Monderin, Pabsie Martus, Apolinario Lacanaria Jr., Jovert |Aguilar, Riovoc Acallar, Paula Regine Tanchoco, Irish Pearl Flores, Franz Java, Rodorick Macutay, Marte Miranda, Peter Soliven, Aaron Bautista, Carlos “Totong” Francisco II, Raul Funilas, Errol Balcos, Nick Aca, Abraham Gonzales, Iggy Rodriguez, Boyet De Mesa, Racquel De Loyola, Mideo M. Cruz, Wire Tuazon and Keiye Miranda.

While Pinto’s Upper Gallery will unveil Allan Alcantara’s first one-man show titled “Perception Versus Reality.”

“Eastern Exposure” and “Perception Versus Reality” will open on Nov. 8, at 3 p.m. and will run until Nov. 30 at Pinto Art Gallery.

Pinto Art Gallery is a member of the Silangan Foundation for the Arts, Culture and Ecology. It is located at 1 Sierra Madre St. Grandheights, Antipolo, City. For inquiries, e-mail silangangardens@yahoo.com or call 697-1015.

Hinggil saTugma at Sukat

Raul Funilas — Tue, 24 Nov 2009 13:11:31 +0000

Small Article

Ang Tugma At Sukat Sa Tradisyonal Na Panulaang Pilipino. Ang tugma ay ang pagkakatulad ng tunog sa dulo ng mga salita sa dalawa o higit pang magkasunod na taludtod. Makikilala ang tunog sa pamamamagitan ng pagbigkas ng mga salita.

Ang porma ng mga tula’y maaaring sa malayang taludturan o may tugma’t sukat, may parikala o wala, humihiyaw o mapaglimi. Ginagamit nila ang kolektibong pagsusulat tulad ng rengga (Indonesia) o ang kaparaanan ng pangkaraniwan nilang gawain, . Sa panulaang Pilipino, si Almario ang tagabandila ng “pag-iiba ng paksa.” Hindi lang iyan: siya ang pangunahing tagatuligsa ng kasalukuyang panulaang bahagi ng tinatalikuran/pinagtataksilan niyang “mahabang tradisyon ng panlipunang

Si Rio Alma a.k.a. Berling mula sa Camias San Miguel Bulacan ay ini-spelled out ko nang double e, kaya Beerling ang nasa titulo ng tulang hindi kukulangin sa walong istansa; at syempre sa tugma at sukat ng Florante at Laura. Sayang, sa tindi ng kalasingan namin .. Nasa tradisyon ako ng bugok na kulturang dala sa Pilipinas ng kolonyalismong Kristiyano. Nasilip ko sa bagong salamin mula kay Nietzsche ang karaniwang eksena ng mga manunulat na Pinoy sa English at Pilipino.

Masasabing tradisyunal ito pero subukin mong sumali sa mga workshop ng pagtula o palihan tiyak kong ituturo sa inyo ang batas ng tugma at sukat. Marami sa ating mga manunula ang iwinaksi na sa isipan ang tumula ng may tugma at sukat bagkus ay narahuyo sila sa Malayang Kami’y naniniwala na ang mga miyembro ng ating Writers Group ay darating din sa uri nina Balagtas, Huseng Batute, Gat Jose Rizal, Jose Garcia Villa at ng iba pang kilalang manunulat at makatang Filipino.

Madaming pagkakaton ko na ring pinilit makasama sa proyektong ito na naglalayong magturo ng Tradisyunal na Sukat at Tugma sa Panulaang Filipino. Subalit sa lahat ng mga pagtatangkang iyon, iyon lamang sa Taguig ang nasamahan ko pa

Ang tinaguriang tulang “diyamante” ay binubuo ng pitong linya na hugis diyamante ang anyo. Pinaglalaruan ng nasabing berso ang pangngalan (noun), pang-uri (adjective), at pandiwang makangalan (gerund). Walang tugma at sukat ang nasabing tula, . Dapat isaisip ng mga awtor na ginawa iyon para sa pagtuturo ng wikang Ingles sa mga Amerikano at hindi para sa wikang Filipino na laan sa mga estudyanteng Filipino. Iba rin ang tradisyon ng Amerikano ukol sa panulaan,

Na bibihirang makita ngayon sa mga kabataan, na hindi na yata marunong kahit ng karaniwang tugma at sukat. Pinakamabigat sa lahat ang tradisyon, at siyang ipinasok ni Tata Raul Funilas sa kaniyang mga tula. Sinikap ni Funilas na ipakita ang nauupos Nakapanghihinayang ang mga gintong butil na nakapabuod sa kanyang mga tula at ang mga dalubhasa lamang marahil sa wika at panulaang Filipino na gaya ninyo – at mga kagaya kong nagkukumahog makaunawa sa kabanyagaan ng taal na wikang

kabansaan, at pangyayari sa lipunan, samantalang ang ibang awit ay hango sa mga awiting-bayang nilapatan ng bagong tunog o interpretasyon. Ang ilang awit ay nasa tradisyonal na anyo ng tulang lalabindalawahin ang sukat na ang tugma ay isahan (aaaa, bbbb, cccc, etc) o sunuran (aabb, ccdd, eeff) o salitan (abab, cdcd, efef). Magbago man ang mga tugma’y halos sumusunod pa rin yaon sa padron na pinauso ng mga tinaguriang Balagtasista sa panulaang Filipino.

RTA